السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
693
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
( 1 ) - ( 21 ) تأويل آيهء سجده حسن بن منصور مىگويد : هنگامى كه به ابليس فرمان صادر شد كه به آدم سجده كند ، ابليس عرضه داشت : خدايا ! ارزش و شرافت والايى كه سجده دارد از سجده بردار تا من به آدم سجده كنم و سجده كردن من نشانهء فضيلت كسى جز تو نباشد . تو از يك طرف مرا به سجده كردن بر آدم فرمان مىدهى و از طرف ديگر مرا از سجده كردن بر غير خود نهى مىكنى . خداوند فرمود : اگر به آدم سجده نكنى به عذاب دائمى گرفتارت خواهم كرد . ابليس گفت : خداوندا ! آيا مرا در ميان عذاب و شكنجهات خواهى ديد ؟ خدا فرمود : آرى ! ابليس گفت : همانكه تو مرا در ميان عذابت ببينى نظرى به حال من بيفكنى ، عذاب را بر من شيرين و گوارا مىسازد و مرا بر آن وامىدارد كه هميشه در عذاب تو باشم ، پس هر چه مىخواهى دربارهء من بكن ! « 1 » مؤلّف : چشم ياران و طرفداران مكاشفه روشن باد كه ابن روزبهان و همفكران وى با اين گونه مكاشفههايى كه نه با عقل و منطق مىسازد و نه با صراحت قرآن و بداهت دين مطابقت دارد ، دست يافتهاند .
--> ( 1 ) تفسير ابن روزبهان ، 21 ، طبع هند .